Aktori Eric Dane, i njohur për rolet e tij në serialet “Grey's Anatomy” dhe “Euphoria”, ndërroi jetë në moshën 53 vjeçare, rreth një vit pas diagnozës me sklerozë laterale amiotrofike (ALS), e njohur gjithashtu si sëmundja e Lou Gehrig.
Lajmi nxori në pah këtë sëmundje serioze dhe progresive neurodegjenerative, që prek qelizat nervore të trurit dhe palcës kurrizore, duke çuar gradualisht në humbjen e kontrollit të lëvizjeve të muskujve vullnetarë.
Por, le ta shpjegojmë me hollësi.
Çfarë është ALS?
ALS (Skleroza Laterale Amiotrofike) shkakton shkatërrimin e ngadalshëm të neuroneve motorike, qelizave që transmetojnë sinjale nga truri te muskujt. Me kalimin e kohës, këto qeliza shkatërrohen dhe vdesin, duke shkaktuar dobësim, atrofi dhe, në fund, paralizë të muskujve.
Sëmundja është progresive, që do të thotë se përkeqësohet me kalimin e kohës.
View this post on Instagram
Simptomat e hershme që nuk duhet të injorohen
Simptomat fillestare mund të jenë delikate dhe shpesh gabimisht i atribuohen lodhjes ose stresit. Megjithatë, simptomat më të zakonshme të hershme përfshijnë:
* Dridhje muskulore
* Dhimbje barku
* Dobësi, sidomos në duar ose krahë
* Vështirësi në të folur (ose marrje goje)
* Vështirësi në përtypje ose gëlltitje
Simptomat shpesh fillojnë në ekstremitete, veçanërisht në duar, dhe përhapen gradualisht.
A ka ndonjë kurë?
Aktualisht, nuk ka një kurë përfundimtare për ALS-në. Megjithatë, ekzistojnë ilaçe që mund të ngadalësojnë përparimin e sëmundjes dhe të ndihmojnë në menaxhimin e simptomave, duke përmirësuar cilësinë e jetës së pacientëve.
Cilat janë shkaqet?
Në shumicën e rasteve, shkaku i saktë i sëmundjes mbetet i panjohur. Një përqindje e vogël e rasteve është e lidhur me mutacionet gjenetike dhe trashëgiminë. ALS shfaqet më shpesh tek individët mes moshës 55 deri në 75 vjeç, megjithatë mund të diagnostikohet edhe më herët.
