
Për vajzat, cikli menstrual është një etapë e pashmangshme e rritjes. Por mosha në të cilën ndodh cikli i parë, e njohur si menarke, mund të japë sinjale të rëndësishme për shëndetin e tyre në të ardhmen.
Sipas Dr. Anne-Marie Amies Oelschlager, gjinekologe në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit të Uashingtonit, fillimi i ciklit “në çdo moment midis moshës 10 dhe 14 vjeç konsiderohet normal”.
Megjithatë, vajzat që e përjetojnë menarken më herët, edhe brenda intervalit normal, mund të kenë disa pasoja afatgjata në shëndet.
Çfarë e përcakton moshën e ciklit të parë?
Në shumicën e rasteve, mosha e ciklit të parë lidhet me faktorë gjenetikë.
“Shpesh vajzat e nisin ciklin rreth të njëjtës moshë me nënat e tyre. Nëse nëna ose motra e madhe e ka pasur herët, ka shumë gjasa që edhe vajza ta përjetojë më herët”, shpjegon Dr. Adi Davidov, nga Spitali Universitar i Staten Island.
Mund të ndikojnë edhe faktorë mjedisorë, por roli i tyre nuk është plotësisht i qartë.

Rreziku i kancerit
Studimet tregojnë se menarkja në moshë shumë të hershme (11 vjeç ose më pak) lidhet me një rrezik më të lartë për disa lloje kanceri, veçanërisht ato të ndjeshme ndaj hormoneve, si kanceri i gjirit dhe ai i endometrit.
Një nga teoritë kryesore lidhet me ekspozimin më të gjatë ndaj hormoneve femërore. Sa më herët të fillojë cikli, aq më gjatë trupi ekspozohet ndaj niveleve të larta të estrogjenit dhe progesteronit, hormone që mund të luajnë rol në zhvillimin e disa llojeve të kancerit.
Megjithatë, shkaku i saktë mbetet ende i paqartë. Studiuesit po shqyrtojnë edhe ndikimin e çrregulluesve endokrinë, kimikate natyrale ose sintetike që mund të ndikojnë në sistemin hormonal dhe në zhvillimin e indeve të gjirit.
Rezistenca ndaj insulinës dhe çrregullimet metabolike

Puberteti i hershëm është lidhur gjithashtu me një rrezik më të lartë për rezistencë ndaj insulinës, gjendje kur trupi nuk i përgjigjet si duhet këtij hormoni, duke rritur nivelin e sheqerit në gjak dhe rrezikun për diabet të tipit 2.
Megjithatë, marrëdhënia mes menarkesë së hershme dhe problemeve metabolike është komplekse. Indeksi i masës trupore (BMI) mund të luajë një rol të rëndësishëm, pasi indi dhjamor prodhon estrogjen dhe mund të ndikojë si në fillimin e hershëm të ciklit, ashtu edhe në rezistencën ndaj insulinës.
Disa vajza shfaqin shenja të pubertetit të hershëm, si rritja e qimeve pubike apo ndryshime në aromën e trupit, të lidhura me aktivitetin e gjëndrave mbiveshkore. Këto ndryshime, sipas ekspertëve, mund të shoqërohen me rritje të rrezikut për diabet në moshë të re.
Shëndeti i zemrës

Lidhja mes ciklit të parë dhe shëndetit kardiovaskular është ende në studim. Disa kërkime sugjerojnë se fillimi shumë i hershëm (para 11 vjeç) mund të lidhet me presion më të lartë të gjakut në jetë. Të tjera tregojnë se si fillimi shumë i hershëm, ashtu edhe ai i vonshëm, mund të shoqërohen me një rrezik më të lartë për sëmundje të zemrës.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se është e vështirë të përcaktohet një lidhje e drejtpërdrejtë, pasi në lojë hyjnë shumë faktorë të tjerë: pesha trupore, mënyra e jetesës, duhani, alkooli, stresi apo mungesa e aktivitetit fizik.
Çfarë mund të bëhet?

Ndërsa kërkimet vazhdojnë, mjekët rekomandojnë një stil jetese të shëndetshëm, veçanërisht për vajzat që e nisin ciklin herët. Ushqyerja e balancuar dhe aktiviteti fizik i rregullt mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut për probleme metabolike dhe kardiovaskulare në të ardhmen.
Në fund, mosha e ciklit të parë nuk është arsye për alarm, por një element tjetër që ndihmon në kuptimin më të mirë të shëndetit afatgjatë. Monitorimi i rregullt dhe kujdesi për stilin e jetesës mbeten faktorët më të rëndësishëm për një të ardhme të shëndetshme.